ArcheoLab – ontdek de geheimen van een zeventiende-eeuws scheepswrak
Bij Texel heeft de Rijksdienst Cultureel Erfgoed de opgraving van het scheepswrak ‘Burgzand Noord 9’ hervat. En jij kunt de werkzaamheden volgen bij ArcheoLAB op Texel én de geheimen van het zeventiende-eeuwse wrak ontdekken.
Het scheepswrak Burgzand Noord 9 (afgekort tot BZN 9) is vermoedelijk een straatvaarder uit het midden van de 17e eeuw die handel dreef met het gebied ropnd de Middellandse Zee. Het ligt in het Rijksmonument bij Texel in de Waddenzee met nog vijftien andere scheepswrakken. Natuurlijke erosie is echter een grote bedreiging voor het behoud van dit en ander cultureel erfgoed onder water. Stroming, paalworm en bacteriële werking zijn enkele van de factoren die zorgen voor een snelle degradatie van vindplaatsen die op of boven de waterbodem uitsteken. De BZN 9 is een van de wrakken waarbij dit proces goed zichtbaar is.
![RCE_WrakTexel_bzn9_duiker](https://duikeninbeeld.tv/wp-content/uploads/2023/06/RCE_WrakTexel_bzn9_duiker.jpg)
Een groot deel van het scheepshout was al bij het eerste onderzoek in 2002 in matig tot slechte conditie en leek regelmatig geraakt te zijn geweest door sleepnetten. Twee vondstrijke gebieden (in het voor- en achterschip) zijn daarom destijds afgedekt met steigergaas. Uit latere inspecties, zowel duikend als met multibeam sonar, is gebleken dat de niet afgedekte delen van de scheepsconstructie verder achteruit zijn gegaan. Het hoogteverschil tussen de afgedekte delen en omliggende zeebodem is inmiddels toegenomen, waardoor wrakdelen langs de rand zullen vrijspoelen. Om ook de afgedekte delen in de toekomst te kunnen behouden zal de afdekking dus elke paar jaar moeten worden uitgebreid om het scheepswrak op de locatie te kunnen behouden. Echter, gezien de matige fysieke staat van grote delen van wrak Burgzand Noord 9, is besloten dit niet te doen.
Er kan ondanks de matig tot slechte staat van de vrijliggende constructiedelen nog veel informatie uit het wrak worden gehaald. Vrijwel alle informatie over scheepsbouw moet komen uit archeologische bronnen – in die tijd werden geen bouwtekeningen gebruikt.
Meekijken
Elke woensdag tot en met 30 juli kun je ArcheoLAB bezoeken in Museum Kaap Skil, waar ook ‘Dé Jurk‘ te zien is, en meekijken bij het werk van studenten. Zij onderzoeken en documenteren vondsten en werken driedimensionale modellen van de opgraving uit. Ook kun je er een virtuele tour over een 17e-eeuws schip doen.