Inloggen

Wachtwoord vergeten?

Natuur / Nederland / Nieuws

Chileense zakpijp in Nederlandse wateren

De eerste waarnemingen van de Chileense zakpijp in Nederland stammen uit het voorjaar van 2008. Deze exoot werd toen al massaal aangetroffen op de pontons in de jachthaven van Burgsluis. In de zomer van 2014 en in februari 2015 zijn er wederom massaal exemplaren aangetroffen in de Oosterschelde, ditmaal bij de Westbout.

Hoewel de Chileense zakpijp een zogenaamde invasieve soort is, lijkt de soort zich voorlopig nog niet over een groter gebied in de Oosterschelde of elders op de Nederlandse kust te hebben gevestigd. Invasieve exoten zijn dieren, planten en micro-organismen die door menselijk handelen in een nieuw gebied terechtkomen (zoals Nederland) en die door vestiging en verspreiding schade kunnen veroorzaken. Deze schade kan naast economische schade of schade aan de gezondheid van mens of dier ook bestaan uit bijvoorbeeld het verdringen van autochtone soorten, organismen die van nature hier thuis horen. Daarmee vormen ze een bedreiging voor onze autochtone biodiversiteit.

In de Nederlandse kustwateren komen veel van dit soort invasieve exoten voor. Voorbeelden zijn onder andere de gele wratspons, wakame wier, Japanse oester, Filippijnse tapijtschelp, maar er zijn nog veel meer soorten. Sinds 2008, en mogelijk al een paar jaar eerder, wordt de als invasief bekend staande Chileense zakpijp (Corella eumyota) aangetroffen in de Oosterschelde. Gedurende de eerste jaren van de vestiging in Nederland is de soort uitsluitend in de jachthaven van Burgsluis en de directe omgeving daarvan aangetroffen.

chileensezakpijpphvanbragt2008-03
De Chileense zakpijp in de haven van Burgsluis (Oosterschelde, 2008)

In de zomer van 2014 werden er ook grote aantallen van de Chileense zakpijp waargenomen bij de Westbout, tussen Burgsluis en de Oosterscheldekering. In februari van dit jaar is bij een LIMP-excursie de massale aanwezigheid van deze Zuid-Amerikaanse zakpijp bij de Westbout opnieuw aangetoond.

Het nagenoeg stilstaande water in de jachthaven van Burgsluis vormt een geheel andere leefomgeving dan het aan sterke stromingen blootgestelde gebied van de Westbout. Het zijn twee geheel verschillende biotopen die ogenschijnlijk beide goed genoeg zijn voor de vestiging van de Chileense zakpijp. Dit is een typisch kenmerk van veel exoten. Het zijn vaak zeer robuuste planten en dieren die zich in zeer veel verschillende leefomgevingen heel goed thuis voelen, zich kunnen vestigen en daar succesvol kunnen voortplanten.

chileensezakpijpphvanbragt2008-02
Op deze foto is goed te zien hoe de Chileens zakpijp (lichtbruine-oranje zakpijpen) zich massaal kan vestigen (Burgsluis, Oosterschelde, 2008)

Nu de Chileense zakpijp zich na ruim 7 jaar buiten de haven van Burgsluis heeft gevestigd is het aannemelijk dat de soort zich verder over de Oosterschelde maar mogelijk ook over andere delen van de Nederlandse kust gaat verspreiden. Door de wijze van voortplanting van deze soort zal dit mogelijk niet heel erg snel gaan. De larven vestigen zich nadat ze uit de ouderdieren komen onmiddellijk op de nabij gelegen zeebodem. Dat verklaart waarom de soort zich ruim 7 jaar uitsluitend in de jachthaven van Burgsluis heeft gevestigd. Nu hij echter ook massaal aanwezig is op een locatie waar een zeer sterke getijdenstroming staat, is het niet ondenkbaar dat de Chileense zakpijp zijn opmars versneld zal gaan voortzetten.

chileensezakpijpphvanbragt2008-01
De Chileense zakpijp is vaak lastig te herkennen omdat de dieren bedekt kunnen zijn met sediment (Burgsluis, Oosterschelde, 2008)

Stichting ANEMOON vraagt alle waarnemers zeer oplettend te monitoren op de aanwezigheid van deze zakpijp. Helaas is het een onopvallende en soms lastig te herkennen soort. Typische kenmerken zijn: een stevige grijze, lichtbruine tot licht oranje glanzende zakpijp van maximaal 4 centimeter, die liggend en meestal in dicht opeengepakte kluiten op zijn zijde op hard substraat groeit. Net als andere zakpijpen voedt hij zich door via een sifon aan de bovenzijde zeewater naar binnen te zuigen en daar zijn eten uit te filtreren. Deze instroomopening op de bovenzijde van het dier is vaak opvallend lang, soms trompetvormig verbreed, maar is bij droogvallen altijd ingetrokken. Vaak worden de zakpijpen bedekt met sediment, wat de herkenning van de soort nog lastiger maakt. Meer informatie over de Chileense zakpijp en hoe deze is te herkennen is te vinden op de website van Stichting ANEMOON.

Foto’s: Peter H van Bragt
Dit artikel is met toestemming van de auteurs overgenomen van Natuurbericht.nl.

Dit bericht delen

Peter H. van Bragt

Peter H van Bragt is sinds zijn jeugd al geïnteresseerd in het leven onderwater. Vanaf dat hij begon met duiken (1979) heeft hij zich met name gefocust op het fotograferen en onderzoeken van de Nederlandse mariene biodiversiteit. Zijn interesse gaat hierbij met name uit naar de ontwikkelingen in en de soortenrijkdom van de Nederlandse zeenaaktslakken, en de veranderingen in de biodiversiteit door o.a. klimaatveranderingen en andere veranderingen van de leefomgeving. Hij is ook een fervent en zeer ervaren onderwaterfotograaf. Peter heeft al meer dan 4.000 duiken gemaakt. Vooral in de Nederlandse kustwateren, maar ook veel in de koude wateren van o.a. Noorwegen, Schotland, Canada, Patagonië, Antarctica.

Laat een reactie achter

Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Velden met * zijn verplicht *

Wanneer je de site blijft gebruiken, ga je akkoord met het gebruik van cookies. meer informatie

We zijn wettelijk verplicht om je te informeren en je toestemming te vragen voor het gebruik van cookies en soortgelijke technieken. Op DuikeninBeeld gebruiken we functionele cookies. Deze cookies zijn noodzakelijk voor het functioneren van de website. Daarnaast gebruiken we analytics cookies. Via Google Analytics worden geanonimiseerd gegevens over het gebruikersgedrag verzameld. Zo kunnen wij zien hoe bezoekers zoals jij de website gebruiken, en kunnen wij op basis daarvan de website verbeteren.

Sluiten